Eğitimde fırsat eşitliği

Neden kız çocuklarının eğitimini destekliyoruz?

Her çocuğun nitelikli eğitime erişme hakkı vardır. Ancak ekonomik koşullar, toplumsal beklentiler ve eğitimden çalışma hayatına geçişte karşılaşılan eşitsizlikler bazı kız öğrencilerin eğitim yolculuğunu zorlaştırabiliyor. İyilik Mumları Derneği, kız çocuklarının ve genç kızların eğitimde fırsat eşitliğini güçlendirmek için eğitim desteği, burs, mentorluk ve dayanışmayı aynı zincirde buluşturur.

EĞİTİM
Neden kız çocukları?

Çünkü eğitim fırsatı yalnızca bugünü değil, bir gencin kendi geleceği hakkında verebileceği kararları da güçlendirir.

Kız çocuklarının eğitimi

Eğitim hakkı herkes için aynı; karşılaşılan engeller her zaman aynı değil.

Kız çocuklarının eğitimine destek vermek, erkek çocukların eğitimini daha az önemli görmek anlamına gelmez. Amaç, cinsiyet, ekonomik durum veya sosyal koşullar nedeniyle oluşabilen eşitsizlikleri azaltarak her gencin kendi potansiyeline ulaşabileceği bir eğitim ortamını güçlendirmektir.

01 / EKONOMİK KOŞULLAR

Eğitim maliyetleri bazı aileler için belirleyici olabilir.

Eğitim materyalleri, sınava hazırlık, teknolojiye erişim ve günlük eğitim giderleri, öğrencilerin eğitim yolculuklarını sürdürebilmelerini zorlaştırabilir.

02 / SOSYAL ENGELLER

Toplumsal beklentiler kız öğrencilerin seçeneklerini daraltabilir.

UNICEF, ekonomik zorlukların yanında sosyal baskılar ve kültürel uygulamaların da özellikle kırılgan durumdaki ergenlerin ortaöğretime devamını etkileyebildiğini belirtiyor.

03 / GELECEĞE GEÇİŞ

Mesele yalnızca okula kayıt olmak değil.

Eğitimin tamamlanması, yükseköğretime erişim, beceri kazanımı ve eğitimden çalışma hayatına geçiş de fırsat eşitliğinin önemli parçalarıdır.

Veriler ne söylüyor?

Tabloyu yalnızca okul kayıtlarıyla okumamak gerekiyor.

Eğitimde cinsiyet eşitliği tek bir göstergeyle açıklanamaz. Okula erişim kadar eğitimin devamlılığı, öğrenme, yükseköğretime ve istihdama geçiş de önemlidir.

122 milyon

kız çocuğu ve genç kız dünya genelinde okul dışında.

UNESCO'nun güncel küresel verileri, eğitimde önemli ilerlemeler yaşanmasına rağmen milyonlarca kız çocuğunun hâlâ örgün eğitim dışında kaldığını gösteriyor.

Kaynak: UNESCO, 2025
%88,7

Türkiye'de kız öğrencilerin lise düzeyindeki net okullaşma oranı.

2023/24 verilerinde Türkiye'de üst ortaöğretimde net okullaşma kızlarda %88,7, erkeklerde %87,3'tür. Bu nedenle Türkiye'deki mesele, yalnızca “kızlar okula gidemiyor” şeklinde basitleştirilemez.

Kaynak: UNICEF Türkiye ülke programı / MEB, 2023-24
%29,8

15–24 yaş grubundaki genç kızların ne eğitimde ne istihdamda olma oranı.

Aynı gösterge genç erkeklerde %15,6'dır. Bu fark, eğitimden yetişkin yaşama ve iş hayatına geçişte genç kızların karşılaştığı eşitsizliklerin ayrıca ele alınması gerektiğine işaret ediyor.

Kaynak: TÜİK 2023 verileri, UNICEF Türkiye 2025 ülke programı

Eğitim neden önemli?

Kız çocuklarının eğitimi, yalnızca bir diploma meselesi değildir.

Kız çocuklarının eğitimi, gençlerin bilgi ve beceri kazanmasının yanında kendi gelecekleri hakkında daha bilinçli kararlar verebilmeleri açısından da önemlidir. Eğitim; üniversiteye erişimden meslek seçimine, ekonomik bağımsızlıktan toplumsal yaşama katılıma kadar hayatın birçok alanını etkileyebilir.

Dünya Bankası'nın farklı ülkelerden verileri bir araya getiren çalışmalarında, eğitime devam edilen her ilave yılın ortalama kazançlarla pozitif ilişkili olduğu ve bu getirinin kızlarda özellikle güçlü olduğu görülüyor. Bu nedenle genç kızların eğitimine yapılan destek, uzun vadeli sosyal ve ekonomik etkileri olan bir yatırım olarak değerlendiriliyor.

Türkiye'de kız öğrencilerin eğitimine neden hâlâ destek gerekiyor?

Türkiye'de kız ve erkek öğrenciler arasındaki okullaşma farkı geçmişe kıyasla önemli ölçüde azalmıştır. Ancak fırsat eşitliği yalnızca okula kayıt oranıyla ölçülemez. Ailenin ekonomik koşulları, sınava hazırlık olanakları, teknolojiye erişim, sosyal çevre, rol modeller ve yükseköğretime geçiş gibi faktörler öğrencilerin eğitim yolculuklarını etkiler.

Bu yüzden kız öğrencilere eğitim desteği yalnızca “okula göndermek” anlamına gelmez. Öğrencinin eğitimini sürdürebileceği kaynaklara ulaşması, kendisine rehberlik edecek kişilerle karşılaşması ve geleceğine dair seçeneklerini genişletebilmesi de önemlidir.

Mentorluk neden eğitim desteğinin bir parçası?

Maddi destek önemli olsa da her ihtiyaç maddi değildir. Özellikle üniversite sınavına hazırlanan gençler için bir üniversite öğrencisinin deneyimini paylaşması, ders sürecinde yol arkadaşlığı yapması ve öğrencinin önündeki seçenekleri görmesine yardımcı olması da değerli olabilir.

İyilik Mumları bu nedenle eğitim desteği, burs, mentorluk ve gönüllülüğü birbirinden ayrı çalışmalar olarak değil, aynı dayanışma zincirinin parçaları olarak ele alır.

İyilik Mumları Eğitim Zinciri

Biz kız öğrencilerin eğitim yolculuğuna nasıl eşlik ediyoruz?

Üniversite sınavına hazırlanan liseli kız öğrenciler ile üniversitede okuyan gönüllü genç kızları bilgi, eğitim desteği ve dayanışma etrafında buluşturuyoruz.

01

Liseli kız öğrenci eğitim desteği alır.

Üniversite sınavına hazırlanırken ihtiyaç duyduğu branşlarda çevrim içi eğitim desteği ve yol arkadaşlığıyla buluşur.

02

Üniversiteli genç kız bilgisini paylaşır.

Yetkin olduğu branşta liseli öğrenciye çevrim içi ders ve deneyim paylaşımıyla eşlik eder.

03

Destek iki eğitim yolculuğuna uzanır.

Liseli öğrenci eğitim desteği alırken üniversiteli gönüllü genç kız da kendi eğitim yolculuğunu burs desteğiyle sürdürür.

Amacımız genç kızlar adına bir gelecek seçmek değil; eğitim yoluyla kendi geleceklerini seçebilecekleri fırsatları güçlendirmek.

Sık sorulan sorular

Kız çocuklarının eğitimi hakkında merak edilenler

Kız öğrencilerin eğitim desteği, burs ve İyilik Mumları Eğitim Zinciri hakkında temel sorular.

Kız çocuklarının eğitimine neden destek olunmalı?
Eğitim her çocuk için temel bir haktır. Ancak ekonomik koşullar, sosyal beklentiler ve eğitimden çalışma hayatına geçişte yaşanan eşitsizlikler kız öğrencileri farklı biçimlerde etkileyebilir. Eğitim desteği bu engellerin azaltılmasına katkı sağlamayı amaçlar.
Türkiye'de kız çocuklarının eğitiminde hâlâ eşitsizlik var mı?
Türkiye'de kız öğrencilerin okullaşmasında önemli ilerleme sağlanmıştır ve bazı eğitim seviyelerinde kızların okullaşma oranı erkeklerden daha yüksektir. Bununla birlikte ekonomik koşullar, yükseköğretime geçiş, beceri geliştirme ve eğitimden istihdama geçiş gibi alanlarda fırsat farklılıkları devam edebilir.
İyilik Mumları Derneği neden kız öğrencilere odaklanıyor?
İyilik Mumları, eğitimde fırsat eşitliğini güçlendirmek amacıyla üniversite sınavına hazırlanan liseli kızlar ile üniversitede okuyan genç kızları aynı dayanışma zincirinde buluşturan bir model yürütür.
Kız öğrencilerin eğitimine nasıl destek olabilirim?
İyilik Mumları Derneği'ne tek seferlik veya düzenli bağış yapabilir, gönüllü eğitmen olarak bilginizi paylaşabilir, mentorluk çalışmalarına katılabilir veya kurumsal iş birlikleriyle eğitim zincirini destekleyebilirsiniz.
Bağışım kız öğrencilerin eğitimine nasıl dönüşüyor?
İyilik Mumları Eğitim Zinciri'nde destek, üniversite sınavına hazırlanan liseli öğrencinin eğitim sürecine ve ona yol arkadaşlığı yapan üniversiteli genç kızın burs yolculuğuna katkı sağlar.
Gönüllü olarak kız öğrencilerin eğitimine destek olabilir miyim?
Evet. Üniversitede okuyorsanız ve yetkin olduğunuz bir branşta çevrim içi ders desteği verebiliyorsanız İyilik Mumları'nın gönüllü eğitmen çalışmalarına başvurabilirsiniz.
Eğitim desteği ile burs arasındaki fark nedir?
İyilik Mumları modelinde liseli kız öğrencinin eğitim süreci ders desteği ve yol arkadaşlığıyla güçlenirken, bilgisini paylaşan üniversiteli genç kızın kendi eğitim yolculuğuna burs desteği sağlanır.
Yararlanılan kaynaklar
UNESCO — Küresel eğitim dışında kalan çocuklar ve gençler üzerine 2025 eğitim verileri.
UNICEF Türkiye — Ortaöğretime erişim, eğitime devam ve kırılgan grupların karşılaştığı sosyal ve ekonomik engellere ilişkin çalışmalar.
UNICEF Türkiye 2025–2030 Ülke Programı — Türkiye'de ortaöğretim okullaşma oranları ve gençlerin eğitim-istihdam geçiş göstergeleri.
Dünya Bankası — Eğitim süresi ile gelir, beceri gelişimi ve kızların ekonomik fırsatları arasındaki ilişkiye yönelik uluslararası araştırmalar.

Bir genç kızın eğitim yolculuğunda siz de yer alın.

Bağışınızla, bilginizle veya zamanınızla eğitimde fırsat eşitliğini güçlendiren İyilik Mumları Eğitim Zinciri'nin bir halkası olabilirsiniz.